Magneetventielen die precies schakelen wanneer het erop aankomt.

Vuistregel: kleine hoeveelheid of geen druk → direct gestuurd; veel doorstroming met voldoende druk → voorgestuurd; veel doorstroming zonder voldoende druk → dwangbestuurd. Direct gestuurde magneetventielen openen de zitting rechtstreeks via het magneetanker en schakelen vanaf 0 bar, dus ook drukloos en in vacuüm, maar zijn beperkt in doorlaat. Voorgestuurde (servo-/membraangestuurde) ventielen maken gebruik van de mediumdruk: het anker opent slechts een kleine stuurboring, de rest wordt gedaan door het drukverschil – dit levert grote doorstroming bij een kleine spoel, maar vereist het in het datablad vermelde minimale drukverschil tussen in- en uitgang. Dwangbestuurde ventielen koppelen anker en membraan mechanisch en schakelen daarom ook zonder drukverschil bij nog steeds grote doorstroming.

Een 2/2-weg magneetventiel heeft een in- en uitgang en werkt als afsluiter: open of dicht. Een 3/2-weg ventiel heeft daarnaast een ontluchtings- of retouraansluiting en kan de verbruiker naar keuze onder druk zetten of ontlasten. Het eerste cijfer geeft daarbij de aansluitingen aan, het tweede de schakelstanden. 3/2-weg ventielen zijn typisch voor enkelwerkende cilinders, pneumatische zwenkaandrijvingen en de voorsturing van grotere procesventielen.

NC (normally closed) betekent: zonder stroom houdt de veer het ventiel gesloten, pas bij het aanleggen van spanning gaat het open. NO (normally open) is omgekeerd – zonder stroom open, onder spanning gesloten. Doorslaggevend is de veilige stand bij stroomuitval: moet de leiding bij netuitval afsluiten (bijv. water- of gastoevoer), kies dan NC; moet een circuit open blijven (bijv. koeling, ontlasting), kies dan NO. Bij overwegend geopende ventielen bespaart de juiste functie bovendien voortdurende spoelverwarming en energie.

De spoel moet passen bij de besturing: gangbaar zijn 24 V DC en 230 V AC, daarnaast onder andere 12 V DC, 48 V of 110 V. Controleer bovendien de inschakelduur – ventielen die permanent onder spanning staan, hebben een voor 100% ED uitgelegde spoel nodig. De beschermingsgraad (gebruikelijk IP65) geldt alleen met correct gemonteerde en vastgeschroefde connector inclusief afdichting. Connectoren zijn verkrijgbaar met bekabeling (bijv. LED-indicatie, ontstoring), wat zinvol is bij elektronische besturingen en lange leidingen. Spoelen en connectoren zijn afzonderlijk als reserveonderdeel verkrijgbaar – een defect ventiel hoeft zelden volledig vervangen te worden.

Globale richtlijn: NBR voor water, lucht en minerale olie bij gematigde temperaturen, EPDM voor heet water, stoom en veel waterige chemicaliën (niet voor minerale olie), FKM voor oliën, brandstoffen en hogere temperaturen, PTFE voor agressieve media. Bij de behuizing is messing de standaard voor water en lucht, roestvast staal de keuze bij corrosie, contact met levensmiddelen of reinigingsmedia. Doorslaggevend zijn altijd medium, concentratie, temperatuur en reinigingsmethode – geef ons deze vier gegevens door, dan controleren wij de bestendigheid aan de hand van het fabrikantendatablad.

Niet op basis van de leidingdiameter, maar op basis van het benodigde debiet en de toelaatbare drukval – bepalend is de Kv-waarde van het ventiel, niet de schroefdraadmaat. Een te groot gekozen ventiel is duurder en schakelt bij een voorgestuurde uitvoering mogelijk niet zuiver, een te klein gekozen ventiel veroorzaakt drukval en opwarming. Controleer daarnaast de inbouwpositie, de toelaatbare bedrijfsdruk, de schakelfrequentie en – bij vloeistoffen – de stromingsrichting, die bij magneetventielen is voorgeschreven. Bij meerdere te schakelen kanalen loont het de moeite om magneetventielbatterijen en -eilanden te overwegen.